دستگاه کلر زن صنعتی

ضدعفونی و گندزدایی آب و پساب از مهم ترین مراحل در فرایندهای تصفیه آب صنعتی، شهری و فاضلاب به شمار می رود. استفاده از دستگاه کلر زن صنعتی (پکیج تزریق کلر یا کلریناتور) به دلیل کارایی بالا، قیمت اقتصادی، اپراتوری ساده و اثرگذاری سریع، محبوب ترین و رایج ترین روش گندزدایی در سراسر جهان است. این سیستم با تزریق دقیق و کنترل شده مواد ضدعفونی کننده پایه کلر، تمامی میکروارگانیسم های بیماری زا، باکتری ها، قارچ ها و جلبک های موجود در آب را از بین می برد.

مجموعه آبین گستر به عنوان طراحی کننده و سازنده انواع پکیج های تزریق شیمیایی صنعتی، این راهنمای جامع را جهت بررسی دقیق مشخصات فنی، محاسبات دوزینگ، نحوه عیب یابی و انتخاب بهترین دستگاه کلر زن برای صنایع مختلف آماده کرده است.

دستگاه کلر زن صنعتی چیست و چگونه کار می کند؟

دستگاه کلر زن صنعتی که به آن پکیج تزریق کلر یا کلریناتور (Chlorinator) نیز گفته می شود، یک سیستم الکترومکانیکی یکپارچه است که برای آماده سازی، حل کردن و تزریق دوزهای بسیار دقیق از مواد گندزدا (مانند هیپوکلریت سدیم یا همان کلر مایع، و هیپوکلریت کلسیم یا پودر کلر) به درون خطوط لوله، مخازن ذخیره آب یا حوضچه های تصفیه استفاده می شود.

مکانیزم شیمیایی گندزدایی کلر

هنگامی که کلر به آب اضافه می شود، با مولکول های آب واکنش داده و اسید هیپوکلرو (HOCl) و یون هیپوکلریت (OCl-) تولید می کند. اسید هیپوکلرو عامل اصلی ضدعفونی کنندگی است که با نفوذ به دیواره سلولی باکتری ها و ویروس ها، ساختار آنزیمی و پروتئینی آنها را اکسید کرده و باعث نابودی کامل میکروارگانیسم ها می شود.

اهمیت کلر باقی مانده

یکی از مزایای منحصر به فرد روش کلرزنی نسبت به سایر روش ها (مانند سیستم های UV)، ایجاد کلر باقی مانده آزاد در آب است. وجود مقدار معینی از کلر باقی مانده (معمولا بین ۰.۲ تا ۰.۸ میلی گرم در لیتر) در شبکه های توزیع، از رشد مجدد باکتری ها و آلودگی های ثانویه در مسیر لوله کشی جلوگیری می کند.

انواع دستگاه های کلر زن صنعتی

دستگاه های کلرزن بر اساس حالت ماده گندزدا و سطح اتوماسیون به سه دسته اصلی تقسیم می شوند:

۱. پکیج تزریق کلر مایع (کلریناتور مایع)

رایج ترین نوع کلرزن در صنایع، پکیج های تزریق کلر مایع هستند. در این سیستم ها، پودر کلر یا پرکلرین در مخزن پلی اتیلن با آب مخلوط شده یا مستقیم از کلر مایع (آب ژاول / هیپوکلریت سدیم) استفاده می شود. سپس محلول آماده شده توسط دوزینگ پمپ به درون مسیر آب تزریق می شود.

۲. سیستم کلر زن گازی (تزریق گاز کلر)

این سیستم ها از گاز خالص کلر (ذخیره شده در کپسول های تحت فشار) استفاده می کنند. گاز کلر به وسیله دستگاه های دوزینگ گازی و دیفیوزرها به آب متصاعد می شود. این روش برای تصفیه خانه های بسیار بزرگ شهری کاربرد دارد و به دلیل خطرات بالای گاز کلر (سمی بودن شدید)، نیازمند تجهیزات ایمنی پیشرفته و اتاق های ایزوله است.

۳. کلر زن اتوماتیک آنلاین (مجهز به سنسورهای ORP و PH)

در صنایع حساس که کیفیت آب ورودی به طور مداوم تغییر می کند، از سیستم های هوشمند استفاده می شود. این پکیج ها مجهز به آنالایزورهای آنلاین، سنسور سنجش پتانسیل اکسیداسیون (ORP)، سنسور pH و سنسور سنجش کلر آزاد هستند. با اندازه گیری لحظه ای کیفیت آب، تابلوی کنترل فرمان به دوزینگ پمپ ارسال کرده تا دوز تزریق را به صورت خودکار کم یا زیاد کند.

جدول مقایسه جامع انواع سیستم های کلرزن صنعتی

اجزای اصلی تشکیل دهنده پکیج تزریق کلر مایع

یک پکیج تزریق کلر مایع استاندارد و مهندسی شده از قطعات زیر تشکیل می شود:

• دوزینگ پمپ (مترینگ پمپ): قسمت اصلی پکیج که وظیفه تزریق حجم دقیقی از مایع را بر عهده دارد. معمولا از پمپ های دیافراگمی با بدنه ضد اسید (PVDF یا PP) استفاده می شود.

تفاوت دوزینگ پمپ دیافراگمی و پیستونی در کلرزن

دوزینگ پمپ دیافراگمی: در این پمپ‌ ها، یک دیافراگم انعطاف‌ پذیر (معمولاً از جنس PTFE/Teflon یا PVDF) مایع شیمیایی را مکش و تزریق می‌ کند. به دلیل عدم وجود آب‌ بندی مکانیکی متحرک در تماس با کلر، احتمال نشتی صفر است. این پمپ‌ ها مطمئن‌ ترین و محبوب‌ ترین گزینه برای پکیج تزریق کلر هستند.

دوزینگ پمپ پیستونی: این پمپ‌ ها قدرت و فشار بسیار بالاتری ایجاد می‌ کنند، اما به دلیل حرکت مداوم پیستون درون سیلندر و وجود پکینگ، در صورت تزریق کلر سریع‌ تر دچار خوردگی و نشتی می‌ شوند. از پمپ‌ های پیستونی بیشتر برای تزریق سیالات غیرخورنده یا فشارهای بسیار بالا استفاده می‌ شود.

• مخزن آماده سازی محلول: مخزن تک جداره پلی اتیلنی در ظرفیت های ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ لیتر جهت اختلاط ماده شیمیایی.

• الکتروموتور و همزن (میکسر): شامل موتور برقی، گیربکس و شفت و پروانه از جنس استیل ۳۱۶ یا پوشش داده شده با پلی پروپیلن جهت یکنواخت سازی محلول کلر.

• شاسی نگهدارنده: شاسی مقاوم فلزی با پوشش رنگ اپوکسی یا شاسی استیل جهت استقرار پمپ، مخزن و تابلو برق.

• سوپاپ ها و لوله کشی: شامل سوپاپ مکش، سوپاپ تزریق، شیر بک پرشر و لوله های فنردار یا سخت ضد اسید.

• تابلو برق فرمان: جهت کنترل روشن و خاموش شدن پمپ، میکسر و تنظیم زمان بندی کارکرد.